احسان علیخانی از خانواده اش می گوید
دو سال است، كه برنامه جزر و مد با اجرای احسان علیخانی، پیش از افطار از شبكه سوم روی آنتن میرود، او متفاوت با دیگران اجرا میكند و میگوید: (من شبیه هیچكس نیستم، من خودم هستم، احسان علیخانی...) یكی از ویژگیهای قابل توجه او كه در همان برخورد اول به چشم میآید، اعتماد به نفس باورنكردنیاش است، شاید بینندگان تلویزیونی این اعتماد به نفس را تنها در اجرای او ببیند، اما به واقع، او در زندگی شخصیاش هم، همین گونه است... علیخانی كه فارغالتحصیل رشته مدیریت بازرگانی از دانشگاه تهران است، مثل تمامی پسرهای ایرانی عاشقانه مادرش را دوست میدارد، او فرزند چهارم خانواده پس از دو خواهر و یك برادر است، یكی دیگر از ویژگیهای بارز او، انتقادپذیریاش میباشد، با این مجری جوان و توانای شبكه سوم سیما، به گفتگو نشستیم تا رضایت خوانندگانمان كه دائما از ما میخواستند با وی به گفتگو بنشینیم را فراهم كنیم.
_ از بچگی همین اندازه حاضر جواب بودید؟
علیخانی: بله، خیلی پررو بودم. شاید اگر درسخوان نبودم، بارها از مدرسه اخراجم میكردند.
_ از نظر اخلاقی به چه كسی در خانواده شباهت دارید؟
علیخانی: پسر كو ندارد نشان از پدر؛ هر حركتی كه انجام میدهم مادرم این نكته را به من یادآوری میكند كه بسیار از نظر ژنتیكی و رفتاری شبیه پدرم هستم.
_ مهمترین ویژگی احسان علیخانی...؟
علیخانی: اعتماد به نفس بالا در وهله اول و حاضر جوابی.
_اعتماد به نفس تا كجا؟
علیخانی: تا حدی كه تبدیل به غرور نشود، هر چند مرز بسیار باریكی میان غرور، تكبر و اعتماد به نفس وجود دارد، تا جایی كه برخیها فكر میكنند بدون تخصص و تنها با داشتن این فاكتور میتوان در هر كاری به موفقیت رسید و من با استفاده به موقع از آن جواب گرفتم، یعنی هر جا كه احساس ضعف كردم، آن جای خالی با اعتماد به نفس پر شده است.
_ اعتماد به نفس بالا، انتقادپذیری را كم نمیكند؟
علیخانی: صادقانه میگویم، اعتماد به نفسم بیشتر از تخصصم است، اما به شدت هم انتقادپذیر هستم.
_ چه كسی در خانواده نقش معلم را برایتان ایفا میكند؟
علیخانی: مادرم.
احسان علیخانی از خانواده اش می گوید
دو سال است، كه برنامه جزر و مد با اجرای احسان علیخانی، پیش از افطار از شبكه سوم روی آنتن میرود، او متفاوت با دیگران اجرا میكند و میگوید: (من شبیه هیچكس نیستم، من خودم هستم، احسان علیخانی...) یكی از ویژگیهای قابل توجه او كه در همان برخورد اول به چشم میآید، اعتماد به نفس باورنكردنیاش است، شاید بینندگان تلویزیونی این اعتماد به نفس را تنها در اجرای او ببیند، اما به واقع، او در زندگی شخصیاش هم، همین گونه است... علیخانی كه فارغالتحصیل رشته مدیریت بازرگانی از دانشگاه تهران است، مثل تمامی پسرهای ایرانی عاشقانه مادرش را دوست میدارد، او فرزند چهارم خانواده پس از دو خواهر و یك برادر است، یكی دیگر از ویژگیهای بارز او، انتقادپذیریاش میباشد، با این مجری جوان و توانای شبكه سوم سیما، به گفتگو نشستیم تا رضایت خوانندگانمان كه دائما از ما میخواستند با وی به گفتگو بنشینیم را فراهم كنیم.
_ از بچگی همین اندازه حاضر جواب بودید؟
علیخانی: بله، خیلی پررو بودم. شاید اگر درسخوان نبودم، بارها از مدرسه اخراجم میكردند.
_ از نظر اخلاقی به چه كسی در خانواده شباهت دارید؟
علیخانی: پسر كو ندارد نشان از پدر؛ هر حركتی كه انجام میدهم مادرم این نكته را به من یادآوری میكند كه بسیار از نظر ژنتیكی و رفتاری شبیه پدرم هستم.
_ مهمترین ویژگی احسان علیخانی...؟
علیخانی: اعتماد به نفس بالا در وهله اول و حاضر جوابی.
_اعتماد به نفس تا كجا؟
علیخانی: تا حدی كه تبدیل به غرور نشود، هر چند مرز بسیار باریكی میان غرور، تكبر و اعتماد به نفس وجود دارد، تا جایی كه برخیها فكر میكنند بدون تخصص و تنها با داشتن این فاكتور میتوان در هر كاری به موفقیت رسید و من با استفاده به موقع از آن جواب گرفتم، یعنی هر جا كه احساس ضعف كردم، آن جای خالی با اعتماد به نفس پر شده است.
_ اعتماد به نفس بالا، انتقادپذیری را كم نمیكند؟
علیخانی: صادقانه میگویم، اعتماد به نفسم بیشتر از تخصصم است، اما به شدت هم انتقادپذیر هستم.
_ چه كسی در خانواده نقش معلم را برایتان ایفا میكند؟
علیخانی: مادرم.
_ مادر...
علیخانی: عاشقش هستم و هر چه دارم مال اوست.
_ همراه زندگیتان را انتخاب كردید؟ (سوال جزر و مدی...)
علیخانی: بله، همراه زندگیام را انتخاب كردم.
_ تا چه اندازه برای اسمتون مصداق هستید؟
علیخانی: ترجیح میدهم در این زمینه حرفی نزنم، فقط این را بگویم كه اسمم را خیلی دوست دارم و عمل كردن به آن را خیلی بیشتر.
_ پیچیدهترین مقوله زندگی شما؟
علیخانی: به طور حتم آینده.
_ چه تعبیری از آن دارید؟
علیخانی: دوست دارم سفید باشد.
_ از چه چیز فرار میكنید؟
علیخانی: دانشگاه...
_ قصد ادامه تحصیل ندارید؟
علیخانی: اتفاقا میخواهم برای آزمون كارشناسی ارشد در رشته سینما، شركت كنم.
_ زمان تحصیل اهل تقلب كردن هم بودید؟
علیخانی: به جرات میتوانم بگویم كه استاد تقلب رساندن بودم، یعنی شیوههایی برای رساندن تقلب بلدم كه فقط شگرد خودم است و هیچكس نمیتواند مچم را بگیرد.
_ در كار اجرا تقلب كردید؟
علیخانی: هیچ علاقهای به كپیبرداری از اجرای دیگران ندارم، فكر هم نمیكنم كه اجرایم شبیه به كسی باشد، این را به جرات میگویم چون همه كار من را دیدند و میتوانند در این خصوص قضاوت كنند.
_ به طور معمول چه عكسالعملی در مقابل انتقادهای بیپایه و اساس نشان میدهید؟
علیخانی: همه آدمها برای خود چند ملاك اصلی و چند فیلتر مهم دارند، از این رو تمام انتقادهایی را كه میشنوند از این فیلترها رد میكنند یا به آدمهای اطراف كه برایشان قابل اطمینان بوده و كارشان را قبول دارند رجوع میكنند، من این افراد را در اطرافم دارم، پس از اینكه انتقادی میشنوم ابتدا آن را با ملاكهایم سنجیده و از فیلتر رد كرده یا به آنها مراجعه میكنم. در كنار تمام اینها حرف دیگران را هم گوش میكنم، البته تا زمانی كه تشخیص دهم كه انتقادكننده از روی دلسوزی و واقعیت حرف میزند و در این زمینه بسیار باهوش هستم. شاید باورتان نشود، چند روز پیش ده دقیقهای را پشت چراغ قرمز به انتقادهای یك گلفروش خیابان گوش كردم؛ مثلا میگفت چرا پاهایتان را آنقدر تكان میدهید! این مورد به من و شاید خیلی از بینندهها استرس میدهد، در كل برخلاف خیلی از دوستان انتقادكننده چه كسی باشد اصلا برایم مهم نیست، مگر من میتوانم بیننده و مخاطبم را انتخاب كنم، هر كسی میتواند تلویزیون را روشن كند و برنامه من را ببیند، از اینرو هر كه حق انتخاب داشته و میتواند برنامه را ببیند حق انتقاد از آن مجری یا برنامهساز را هم دارد.
_ كمیت یا اكثریت منتقدین برایتان اهمیت دارد یا كیفیت و نوع انتقاد؟
علیخانی: اكثریت برایم مهم است، چون احساس خطر میكنم.
_ حتی اگر اشتباه بگویند؟
علیخانی: حتی اگر اشتباه باشد، چون معتقدم مشتری اول و آخر ما بیننده و مخاطب است.
_ اما این شما هستید كه باید در جایگاه یك مجری یك سری مسایل صحیح را القا كنید؟
علیخانی: برای اجرا چند روش را انتخاب میكنم، اگر موفق نشوم باید منتظر عواقبش باشم كه در این صورت یا باید خود را اصلاح كنم یا به خاطر آن عقاید، اجرا را كنار بگذارم.
_ یا راه سوم كه نظرات اشتباه را تغییر دهید؟
علیخانی: با حرف شما كاملا موافقم، اما یك مجری فقط میتواند تلنگر بزند نه اینكه فكر و ذهنیت مردم را تغییر دهد.
_ چه انتقادی به شما وارد است؟
علیخانی: برخی مواقع پرحرفی میكنم كه البته این از خاصیت اجراست.
_ چه انتقادی از شما شده كه به نظرتان كم لطفی است؟
علیخانی: اینكه شبیه دیگران اجرا میكنم.
_ شبیه فرزاد حسنی اجرا نمیكنید؟
علیخانی: نه، اصلا قبول ندارم؛ فرزاد دوست من است، اما قبل از اینكه او بخواهد اجرا كند، من اجرا میكردم.
_ شاید این بینش از برنامه سال گذشته جزر و مد ایجاد شده باشد، زمانی كه شما جایگزین فرزاد حسنی شدید، به هر حال او دوست شما بود و میخواستید هر طور شده او را بازگردانید، اما هنوز پسلرزههایش باقی مانده...
علیخانی: ستاره اسكندری در سریال نرگس جایگزین پوپك گلدره شد، همه تا آخر كار پوپك گلدره را میدیدند... این قضیه هم به این شكل در آمده...
_ چون قرار بود شبیهاش باشد...
علیخانی: دقیقا از این رو اسكندری هر چه تلاش میكرد بازی خودش را ارایه بدهد نمیشد، جزر و مد هم چون از آغازش و به اسم فرزاد امضا شده بود، حالا همه از این دریچه به ماجرا نگاه میكنند، وقتی چند روز پیش این انتقاد از من شد، خیلی شوكه شدم، نمیدانم كدام حالت من شبیه اوست.
_ فرم نشستن، حركات دست یا اشاره به دوربین، صحبت با عوامل پشتدوربین و...
علیخانی: یكسری از مدیومها در اجرا باید رعایت شود، شاید اجرای نشسته از من كمتر دیده باشید، اما به لحاظ شناختی كه از این تخصص دارم، میدانم طرز صحیح نشستن در یك برنامه گفتگو به این شكل یعنی همانگونه كه من یا فرزاد مینشینیم است. ولی این دلیل نمیشود كه من از روی كسی تقلید میكنم؛ به نظر شما نوع ادبیات من شبیه فرزاد است؟
_ به طور كامل نه، اما در برخی موارد بسیار شبیه و نزدیك به هم است.
علیخانی: فرزاد استانداردهای اجرا را خیلی خوب میداند و خیلی خوب هم استفاده میكند، مثلا استفاده به موقع از یك واژه كه البته ممكن است در انتخاب اشتباه هم كند... اما من خیلی موافق اجرایش نبوده و علاقهمند نیستم به مانند او اجرا كنم، حالا اگر میگفتید شبیه به حسین پاكدل اجرا میكنم، قبول میكردم چون به او و كارش علاقهمندم و این احتمال وجود داشت كه برخی حركات او در من اثر كرده باشد. هرچند دوست ندارم حتی شبیه او هم كار كنم.
_ در اجرا، بازی هم میكنید؟
علیخانی: اجرا خودش یك نوع بازی است و هیچكس نمیتواند این را نقض كند، اما یكسری بازیگر كه وارد این حیطه شدند، اصطلاح مجری - بازیگر باب شد، اما به عقیده من اجرا خیلی سختتر از بازیگری است، هر كه نظری غیر از این دارد حاضرم ثابت كنم، چرا كه اجرا زنده است و به فرد استرس میدهد
_ اجرا را تا كجا دنبال خواهید كرد؟
علیخانی: تا زمانیكه برای مخاطب تازگی و جذابیت داشته باشم، حداقل مردم دلشان برایم تنگ شود و سراغم را بگیرند نه اینكه حتی حالشان از قیافه من به هم بخورد.
_ بهترین سوژهای كه برای گزارش انتخاب كردید؟
علیخانی: سوال خوبی است؛ گزارش از نقارهزن حرم امام رضا(ع)، كه هشتاد و هشت سالش بود و نزدیك به شصت و دو سال نقارهزنی میكرد. نكته جالب اینكه برای رفتن به جایگاه نقارهزنها در حرم، پلههای زیادی را باید طی كرد كه حتی ما جوانها زمانیكه برای تهیه گزارش رفتیم، نفس كم آورده بودیم، اما او به راحتی تمام پلهها را بالا میرفت در حالی كه در خانهاش به سختی حركت میكرد. این گزارش برایم خیلی دوستداشتنی و عزیز است.
_ زیباترین جملهای كه شنیدید؟
علیخانی: دو جمله از ویكتور هوگو كه خیلی دوستشان دارم: (هنر گوش دادن را فرا بگیرید تا فرصتها به آهستگی در گذرد.( )همان قدر كه بال برای پرنده لازم است، امید برای انسان.)
_شعار برنامه جزر و مد این بود كه خصلتهای بد را كنار بگذاریم؛ یعنی آدم یك خصلت بدش را برای یك ماه كنار گذاشته، ولی دوباره بعد از اتمام ماه رمضان همان رفتارهای بد گذشته را تكرار میكند...
علیخانی: خیلی بد است كه ما فقط برای یك ماه رفتارمان را اصلاح كنیم، شعار من این است كه در این ماه خوب بودن را با زور هم كه شده تمرین كنیم تا كمكم برایمان عادت شود.
_ این شعار در خودتان مصداق عینی داشته است؟
علیخانی: بله، به طور مثال از رمضان سال گذشته بدبینی را كنار گذاشتم.
_ حــــرفهایی كه مـــیزنید روی خود شما چقدر اثر میگذارد؟
علیخانی: بارها پیش آمده روایاتی كه با ادبیات خودم نقل كردهام بیش از آنكه به دیگران تلنگر بزند، روی خودم اثر گذاشته است. مثلا مدتی پیش درگیر كاری بودم كه اطرافیان به شدت مرا از انجام آن منع میكردند اما اصرار داشتم تا خودم آن را تجربه كنم... همزمان با این مسئله برنامهای را اجرا میكردم كه در خصوص استفاده از تجربه دیگران بود. من در آن برنامه با قاطعیت گفتم: انجام كاری كه عاقبت نامطلوبش را دیگران نیز تجربهاش كرده اند، یك حماقت بزرگ است...، به قدری قانع كننده بحث كردم كه حتی مهمان برنامه هم قبول كرد، پس از اتمام برنامه به اندازهای متاثر شده بودم كه شب تا صبح در خصوص آن كار فكر كردم...
_ درست است احسان علیخانی ژست میگیرد؟
علیخانی: اگر منظورتان در اجراست كه هر مجری برای خود سبك به خصوصی دارد، ولی معتقدم هر برنامه یك كاراكتر اجرا میخواهد كه با موضوع و محتوای كار همخوانی داشته باشد و از نظر شخصیتی، همان هستم كه جلوی دوربین میبینید، مثل اقبال واحدی؛ او هم اینگونه است، چون خدای نكرده اگر یك مجری پشت دوربین با رفتارش جلوی دوربین تفاوت داشته باشد، بسیار متاثركننده خواهد بود و مردم هم به خوبی تشخیص میدهند.
_ غیر از اجرا در چه حیطهای فعالیت میكنید؟
علیخانی: كارگردانی فیلمهای كوتاه و ساخت تیزرهای تبلیغاتی؛ به طور مثال مجموعه ماه درآمد به مناسبت عیدفطر سال گذشته، مراسم قهرمان قهرمانان، جشن سالگرد شبكه سه و...
_ مطالعه برای یك مجری چقدر لازم است؟
علیخانی: صدر در صد، مگر میشود بدون مطالعه آنتن را حفظ كرد، یك مجری چقدر میتواند با كلمات بازی كند، بالاخره باید لابهلای حرفهایش مطلبی هم ارایه دهد كه بیننده از آن استفاده كند، به نظر من روز مرگ یك مجری است اگر بدون مطالعه در برنامهای حاضر شود، اگر آنتن برایش حرمت و نگاه بیننده ارزش نداشته باشد، حتی اگر در لباس پوشیدن دقت نكند.
_ این مطالعات در چه زمینهایاست؟
علیخانی: خب اگر موضوع برنامه تخصصی باشد كه به یك مجری متخصص نیاز است و اگر موضوع مطالعه مشخص، مثل آقای شجاعیمهر كه سالهاست در برنامه خانواده اجرا میكند، او دیگر یك متخصص امور خانواده است، اما برنامهای كه بیننده عام داشته با موضوعات متنوع اطلاعات مجری همان اقیانوس كم عمق است.
_ احسان علیخانی به طور مشخص برای جزر و مد در چه زمینهای و چقدر مطالعه میكند؟
علیخانی: سال گذشته چهار كتاب و چهل مقاله در خصوص ازدواج خواندم، اما جزر و مد امسال نه مثل پارسال موضوع مشخصی در ارتباط با مهمانها دارد و نه مانند یك برنامه روتین و عامیانه مجری میتواند پر حرفی كند، از طرفی لحظاتی هستند كه دارای حرمت بوده و به طور معمول آدمها در این لحظات بسیار تاثیر پذیرند، از جمله ساعت افطار. امسال از مهمانهایی در برنامه دعوت شد كه به یقین شصت، هفتاد درصد از آنها حرفهای زیادی برای گفتن داشتند مثل پزشك معلولی كه از یك سالگی دو پایش را از دست داده بود. به طور مسلم او بیش از من در این ساعت استحقاق حرف زدن داشت، از این رو وظیفه اصلی من در جزر و مد پیوند دادن مهمان با بیننده است، یعنی باید موقعیتی فراهم میكردیم تا بیشتر آنها صحبت كنند. اصلا تا كی قرار است كه مجریهای ما یك تنه حرف بزنند، من و شما كه هم نسل هستیم، چقدر برنامه دیدیم كه مجری تنها متلكم بوده و اطلاعاتی را كه یك ساعت پیش از كتاب گرفته یا عقایدش را به زور در مغز بیننده فرو میكند.
_ اجرا چقدر به خبرنگاری شباهت دارد؟
علیخانی:این دو مقوله خیلی به هم نزدیك است، خبرنگاری حرفه شریفی است كه من خیلی دوستش دارم و اگر روزی از كارم محروم شدم، حتما این حرفه را دنبال خواهم كرد(با خنده و البته كنایه...) البته نه خبرنگاری كه كار تكراری و روتین انجام دهد، بلكه عاشق خبر حوادث و جنجالی هستم، نمیدانم گزارشهایم در برنامه پسرهای ایرونی یادتان هست یا نه، اما سعی كردم هر گزارشی كه تهیه میكنم متفاوت بوده و برای مخاطب جذابیت داشته باشد، به طور مثال از رفتن ایران به جام جهانی و بازی ایران- بحرین در تهران گزارشی كار كردم و به حواشی در این گزارش پرداختم كه شاید كمتر كسی به آن توجه میكرد و همین عامل باعث شد با وجود اینكه ورزشی نبودم، امتیاز بالایی بگیرد.
_ برای گزارش یا تهیه خبر معمولا چه سوژههایی را انتخاب میكنید؟
علیخانی: چون اصلا سیاسی نیستم و در این زمینه هیچ تخصصی ندارم، به طور حتم سوژههایم سیاسی نخواهند بود، همینطور با موضوعات خانواده هم رابطه خوبی ندارم، از این رو دخالت نمیكنم، اما در مقابل به سوژههای اجتماعی بسیار علاقهمندم، هر چند معتقدم خانواده خیلی حساستر و مهمتر از اجتماع است، چون قبل از اینكه فرد وارد جامعه شود در خانواده پرورش مییابد.
_ سختترین مصاحبهای كه در زمینه اجرا یا گزارش انجام دادید؟
علیخانی: چون اعتماد به نفس خوبی دارم، از هیچكس واهمه نداشته و برای همین با هر كه فكرش را كنید به راحتی گفتگو میكنم و اصلا مقام و پستش برایم مهم نیست؛ اما سختترین از نظر فضا، برنامهای بود كه در یك هلیكوپتر ضبط میكردیم.
_ در هر سه زمینه اجرا، بازیگری و كارگردانی تخصص دارید، به كدامیك بیشتر علاقهمندید؟
علیخانی: هر سه در موقعیت خود باید انجام پذیرد، یك دوره زمانی كه مربوط میشود به سالها پیش بازیگری میكردم به خصوص در زمینه تئاتر، بعد شروع كردم به تیزر وكلیپ ساختن و امروز هم اجرا، اما همیشه مراقب بودم اتفاقی نیفتد كه به دیگری ضربه وارد شود. مدتی پیش پیشنهادات مختلف و خوبی برای بازی از طرف دوستانی كه در زمینه كارگردانی قبولشان دارم به من شد، اما وقتی پیش خودم آنالیز كردم، به صلاحم نبود كه به آن كارها جواب مثبت دهم، چون ممكن بود انرژیم جواب ندهد كه هم اجرا كنم و هم بازیگری.
_ اجرا، كارگردانی را تحتالشعاع قرار نداده است؟
علیخانی: هنوز هم كار اول من كارگردانی و ساخت تیزر و فیلمهای كوتاه است.
_ چی شد بعد از كار اول كه اتفاقی هم بود، اجرا را دنبال كردید؟
علیخانی: من به عنوان كارگردان وارد شبكه یك شدم و همانطور كه گفتید كاملا اتفاقی در یكی از كارهایم جلوی دوربین رفتم، گر چه اوایل اصلا به اجرا علاقهای نداشتم، اما رضایت اطرافیان، مرا به شوق آورد.
_ الان این علاقه ایجاد شده؟
علیخانی: خیلی زیاد، اما نه به اندازه كارگردانی.
_ در دوران دانشگاه به خاطر احسان علیخانی بودن از لطف و حمایت اساتید هم بهره میبردید؟
علیخانی: دانشگاه ما اصلا این طوری نبود كه ارفاق كند. (امیررضا خادم) میتواند این گفته مرا تصدیق كند، چون او هم یك دوره آنجا بود. حتی در برخی مواقع اساتید موضع هم میگرفتند.
_ و صحبت خاصی ندارید؟
علیخانی: آرزوی سلامتی برای مسلمانان جهان.
